Các công ty Trung Quốc nắm phần lớn dữ liệu camera ở Việt Nam

Số liệu thống kê ghi nhận, 90% thị trường camera giám sát ở Việt Nam đang nằm trong tay các công ty Trung Quốc.
Dù được lắp đặt rộng khắp ở các căn hộ Việt Nam, những dữ liệu này vẫn “chạy đường vòng” sang máy chủ Trung Quốc, trước khi kết nối vào camera và ứng dụng trên thiết bị của người dùng Việt.

Thị trường camera Việt Nam đang nằm trong tay công ty Trung Quốc

Báo Vietnamnet dẫn thống kê của Tổng cục Hải quan ghi nhận, trên thị trường Việt Nam hiện nay, có khoảng 10-15 triệu thiết bị camera giám sát đang hoạt động. Xu hướng sử dụng camera giám sát cũng ngày càng phổ biến tại Việt Nam.
Không chỉ được sử dụng tại các hộ gia đình, camera giám sát còn là thành phần quan trọng trong hệ thống Chính phủ điện tử, chính quyền số và thành phố thông minh, đóng vai trò quan trọng trong giám sát giao thông, an ninh trật tự…
Trên thực tế, có khoảng 90% camera giám sát tại Việt Nam nhập khẩu từ Trung Quốc theo đường chính ngạch và tiểu ngạch. Đặc biệt, nhiều camera hiện đại có thể kết nối dữ liệu đám mây, lưu thông tin về những máy chủ đặt tại quốc gia láng giềng phương Bắc.
Do đó, mặc dù được lắp đặt rộng khắp ở các căn hộ Việt Nam, những dữ liệu này vẫn “chạy đường vòng” sang máy chủ Trung Quốc trước khi kết nối vào camera và ứng dụng trên thiết bị của người dùng.
Theo chuyên gia, camera là sản phẩm nhạy cảm, tiềm ẩn nhiều nguy cơ lộ lọt thông tin. Do đó, dữ liệu do camera ghi nhận phải đi vòng qua máy chủ đám mây của các hãng nước ngoài mang tới rủi ro về an toàn thông tin.
Những dữ liệu nhạy cảm của cá nhân, hành vi riêng tư có thể bị công khai khi kênh truyền bị chặn hoặc máy chủ bị tấn công. Ngoài ra, cũng không loại trừ việc thông tin cá nhân bị khai thác mà không có sự xin phép.
Sáng 22/5, tại tọa đàm “Tiêu chuẩn an toàn thông tin mạng cơ bản cho camera giám sát”, bà Vũ Nguyệt Lan, CTO Công ty Cổ phần MK Vision cho rằng, sở dĩ 90% thị trường camera giám sát ở Việt Nam nằm trong tay các công ty Trung Quốc là bởi các sản phẩm camera Việt còn ít, người dùng không có sự lựa chọn khác.
Đại diện MK Vision đánh giá, nếu sử dụng các sản phẩm camera giám sát có logo của các doanh nghiệp Việt, người tiêu dùng chắc chắn sẽ cảm thấy yên tâm hơn.
Liên quan đến vấn đề này, ông Nguyễn Đức Quý, Tổng giám đốc Vconnex, cho biết giá thành và chất lượng là những lý do khiến các sản phẩm camera Trung Quốc phổ biến tại thị trường Việt.
Các doanh nghiệp camera nội địa sẽ thua ngay trên sân nhà nếu người tiêu dùng vẫn lựa chọn các sản phẩm camera trôi nổi trên thị trường. Vì vậy, ông Quý kiến nghị Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ đủ mạnh để các doanh nghiệp sản xuất camera có thể tồn tại trong nước, trước khi tính đến chuyện “vươn ra biển lớn”.
Về mức giá rẻ của camera Trung Quốc, Tổng giám đốc Hanet Technology Võ Đức Thọ cho rằng, nguyên nhân là do các doanh nghiệp Trung Quốc sản xuất với quy mô lớn, hàng triệu sản phẩm.
Muốn cạnh tranh được, các doanh nghiệp Việt phải có cách đi khác biệt, làm các nghiệp vụ mà các hãng nước ngoài chưa làm. Chỉ như vậy thì camera Việt mới có thể cạnh tranh với các mặt hàng giá rẻ từ nước ngoài.

Tiềm ẩn nhiều rủi ro

Báo Thanh niên dẫn lời ông Vũ Ngọc Sơn – Trưởng ban Công nghệ, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) – cho rằng, nhìn từ góc độ an ninh mạng, camera gần như một loại máy tính, thậm chí là loại “đặc biệt” vì có các chức năng nghe, nhìn, suy nghĩ (nếu được tích hợp AI), phát hiện và phân tích vật thể xuất hiện trong tầm quan sát.
Camera gần như không bao giờ tắt, cũng ít được vá lỗi và rất hiếm có bản vá hay cài đặt phần mềm diệt virus.
“Do đó, nếu bị tấn công sẽ không có ai bảo vệ”, – ông Sơn phân tích.
Chuyên gia cho rằng, mặc dù tiềm ẩn rủi ro vô cùng lớn, camera lại không được đối xử như một máy tính khi không có tiêu chuẩn hay xuất xứ rõ ràng.
Tán thành quan điểm trên, Phó Tổng giám đốc VNPT Technology Nguyễn Việt Bằng cho rằng, camera có thể trở thành thiết bị để thu thập thông tin.
“Một camera đặt trong nhà sẽ giống như máy tính có hệ điều hành, có ghi âm, có hình ảnh và gần như là có thêm một người ở nơi sinh sống, chạy âm thầm. Do đó, nếu có lỗ hổng, thiết bị camera hoàn toàn có thể gửi thông tin ra ngoài. Cũng vì nó sử dụng thiết bị mạng, nên có khả năng thu thập được tất cả thông tin về mạng lưới ở trong nhà, cơ quan”, – ông Bằng chia sẻ.
Trên thực tế, thế giới đã chứng kiến nhiều vụ tấn công vào hệ thống camera lớn. Năm 2023, khi xem camera, nhiều khách hàng của Hikvision bất ngờ nhận được thông điệp cảnh báo tấn công của hacker trên màn hình. Hàng trăm nghìn camera của hãng đã bị tấn công thông qua lỗ hổng cũ từ năm 2021. Và mặc dù nhà sản xuất đã tung ra bản vá lỗi, người dùng vẫn không cập nhật.
Một vụ việc khác xảy ra năm 2021, khi 150.000 camera của Verkada (Mỹ), được trang bị trong các phòng tập, nhà tù, bệnh viện, nhà máy Tesla… bị tấn công. Hacker không tấn công trực tiếp mà thông qua máy chủ quản lý camera, một hình thức tấn công phổ biến đối với các hệ thống công nghệ thông tin. Từ đó, kẻ xấu lấy được đặc quyền truy cập camera của hãng, vượt qua các lớp xác thực bảo mật.
Tại Việt Nam, đến nay chưa ghi nhận vụ việc lớn nhưng thực trạng rất đáng báo động. Năm 2014, một trang web quảng cáo có thể xem trực tuyến 730.000 camera khác nhau trên thế giới mà không cần mật khẩu, trong đó có hơn 1.000 camera tại Việt Nam. Camera được đặt tại khu vực công cộng, các cơ quan tổ chức, ngoài đường phố ít người chú ý. Trang web này vẫn tồn tại và liên tục cập nhật.
Một khảo sát của Việt Nam năm 2020 cho thấy, số camera không được cập nhật mật khẩu lên tới 70%.
“Năm 2023, một số hacker rao bán quyền truy cập camera tại Việt Nam, có những hệ thống lên tới 100.000 camera. Số tiền bỏ ra để xem cũng khiêm tốn, chỉ khoảng 800.000 đồng để truy cập 15 camera”, – ông Vũ Ngọc Sơn thông tin thêm.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *