Cơn đau đầu của Ukraine khi chiến sự bế tắc

Chiến sự với Nga bế tắc và kéo dài đang đặt ra rủi ro nghiêm trọng với Ukraine khi họ không thể tự chủ nguồn cung đạn dược và vũ khí.

Lữ đoàn Cơ giới số 47 của Ukraine sở hữu dàn xe bọc thép hiện đại do phương Tây cung cấp và vốn được huấn luyện gắt gao với mục đích tiến hành cuộc phản công chớp nhoáng hồi mùa hè. Nhiều người kỳ vọng họ có thể xoay chiều cuộc chiến với Nga theo hướng có lợi cho Ukraine.

Những ngày này, sau khi chỉ tiến được vài km trong vài tháng ở phía nam, lữ đoàn đang chiến đấu để chống lại cuộc tấn công của Nga vào một thành phố công nghiệp nhỏ ở miền đông Ukraine.

“Thật khó khăn. Lợi thế của đối phương là quân số đông”, một người lính trong Lữ đoàn Cơ giới số 47 cho biết. “Họ kéo đến không ngừng nghỉ”.

Việc lữ đoàn phải chuyển từ tấn công sang phòng thủ cho thấy chiến trường đã chuyển sang một giai đoạn mới, khi các chỉ huy hàng đầu của Ukraine thừa nhận rằng chiến dịch phản công không đạt được bước tiến như họ mong muốn.

Tư lệnh quân đội Ukraine Valery Zaluzhny nói trong một cuộc phỏng vấn với Economist rằng cuộc chiến đang lâm vào thế bế tắc và nhiều khả năng họ sẽ không có bất kỳ bước đột phá đáng kể nào.

Các quan chức Nga coi bước thay đổi này là dấu hiệu cho thấy Moskva đang chiếm thế thượng phong và việc đặt cược vào một cuộc chiến lâu dài đang có kết quả. Nga đã xoay xở để nền kinh tế chống chịu các lệnh trừng phạt. Nước này triển khai hơn 400.000 quân tới Ukraine, theo các quan chức Ukraine. Trong khi đó, Kiev hiện phụ thuộc vào hỗ trợ tài chính và quân sự từ phương Tây, và những nguồn viện trợ này đang đối mặt một tương lai không chắc chắn.

Ngày càng nhiều người ủng hộ Ukraine ở châu Âu và Mỹ cho rằng Kiev có thể sẽ ở vị thế mạnh hơn ngày nay nếu chính quyền Tổng thống Joe Biden chuyển giao nhanh chóng hơn các trang thiết bị có giá trị như xe tăng, tên lửa tầm xa và tiêm kích.

Nga hiện kiểm soát khoảng 1/5 lãnh thổ Ukraine và đang tìm cách tiến công ở phía đông và đông bắc. Ukraine vẫn nỗ lực dồn ép ở miền nam, nơi họ hy vọng có thể tiếp cận bờ biển Azov và chia đôi lực lượng Nga. Nhưng tình trạng kiệt sức và thế phòng ngự chặt chẽ ở cả đôi bên khiến những thay đổi lớn khó có khả năng xảy ra trong mùa đông này.

“Tổng tấn công là điều bất khả thi đối với cả hai bên”, một quan chức an ninh Ukraine nói. “Không bên nào có thể đạt được bước đột phá”.

Nga hiện tập trung vào các thành phố nhỏ hơn như Kupyansk ở phía đông bắc và Avdeevka ở phía đông. Theo quân đội Ukraine, cuộc tấn công vào Avdeevka, thành phố công nghiệp nhỏ gần thủ phủ vùng Donetsk, đã khiến quân Nga thiệt hại hàng nghìn binh sĩ cùng hơn 100 xe bọc thép kể từ khi nó được phát động hồi tháng trước. Lực lượng Nga chỉ đạt những bước tiến nhỏ trong nỗ lực bao vây thành phố, trong đó có việc chiếm giữ tuyến đường sắt ở ngoại ô phía tây bắc Avdeevka.

Ukraine cũng đang gặp khó khăn. Người lính ở Lữ đoàn 47 cho biết họ đang thiếu đạn dược và nhân lực nghiêm trọng. Những đội vận hành xe bọc thép hay phi công điều khiển máy bay không người lái (UAV) đôi khi bị triển khai tới cả những vị trí tiền tuyến.

Một quan chức cấp cao NATO nhận định Nga có thể thiếu nguồn lực để tiến hành tấn công quy mô lớn trong năm nay và quân đội Ukraine có khả năng nắm giữ lợi thế khi chiến đấu giữa thời tiết mùa đông băng giá vì họ đã thể hiện tính cơ động cao hơn.

“Quân đội Nga không thể hiện được nhiều về khả năng thích nghi với địa hình hạn chế”, quan chức NATO nói.

Giai đoạn tiếp theo của cuộc xung đột có vẻ ngày càng trở nên khó khăn đối với Ukraine. Sau khi chống đỡ cuộc tấn công của Nga vào Kiev hồi đầu năm ngoái, lực lượng Ukraine đã đẩy lùi quân Nga ở phía đông bắc và phía nam đất nước, chiếm lại một nửa lãnh thổ mà Moskva đã kiểm soát trong những tuần đầu xung đột bùng phát.

Nhưng mặc dù phương Tây đã huấn luyện và cung cấp trang bị cho hàng chục nghìn quân Ukraine, chiến dịch phản công của họ trong năm nay đã không thể đạt được mục tiêu là chọc thủng phòng tuyến Nga và tiến tới bờ biển Azov.

Dù cả hai bên đều nói rằng họ muốn hòa bình, các cuộc đàm phán khó có thể xảy ra khi không bên nào chịu nhượng bộ. Các quan chức Ukraine thừa nhận rằng một cuộc xung đột kéo dài sẽ mang lại nhiều lợi thế cho Nga hơn.

Theo quan chức an ninh cấp cao Ukraine, Nga đã xây dựng một nhà máy có thể xuất xưởng 1.000 UAV tự sát mỗi tháng. Họ đang đưa ra chiến trường các loại xe tăng vốn ra đời vào những năm 1950, 1960, loại tuy cũ nhưng họ vẫn sở hữu số lượng rất lớn.

“Chúng không hiện đại nhưng vẫn có thể di chuyển, khai hỏa và gây ra vấn đề”, ông này nói.

Vấn đề lớn nhất của Ukraine là việc họ phải phụ thuộc gần như hoàn toàn vào viện trợ từ phương Tây, dẫn đầu là Mỹ, trong khi chính quyền Biden đang gặp khó khăn trong việc thúc đẩy quốc hội thông qua gói hỗ trợ mới.

Ngoài việc cần nguồn cung cấp đạn dược ổn định, các quan chức Ukraine cho hay họ còn cần tăng cường mạnh mẽ chủng loại và số lượng thiết bị, đặc biệt là UAV và hệ thống tác chiến điện tử, để vượt qua lớp phòng thủ kiên cố của Nga.

Cuộc phản công của Ukraine thất bại phần lớn do vấp phải một hệ thống phòng thủ quá chắc chắn với các bãi mìn trải rộng, hệ thống chiến hào cùng ưu thế trên không và UAV để phát hiện, tấn công mục tiêu.

Do những hạn chế về khả năng của Ukraine nhằm giành thế chủ động trên chiến trường, một số nhà quan sát cho rằng hành động an toàn nhất đối với Kiev lúc này là chuyển sang thế phòng thủ, buộc Nga phải huy động quân đội và trang thiết bị để tấn công. Ở một mức độ nào đó, Ukraine đã áp dụng cách tiếp cận này tại Avdeevka.

“Phòng thủ dễ hơn nhiều so với tấn công”, Dmitry Gorenburg, chuyên gia về các vấn đề an ninh Liên Xô thuộc tổ chức nghiên cứu quốc phòng CNA, trụ sở tại Arlington, Virginia, Mỹ, nhấn mạnh.

Cách tiếp cận này có thể dẫn đến tổn thất nhỏ về lãnh thổ cho Ukraine, điều sẽ khiến một số người nghĩ rằng Kiev đang thất thế. Tuy nhiên, nó sẽ tạo ra vị thế an toàn hơn cho Ukraine khi họ tái xây dựng lực lượng và chờ đợi nguồn viện trợ từ phương Tây, ông giải thích.

“Quan điểm phòng thủ có thể không lý tưởng với Ukraine, nhưng xét về khía cạnh chiến lược quân sự trong một cuộc xung đột kéo dài, việc buộc người Nga phải sử dụng nguồn lực rồi sau đó quay lại tấn công có lẽ là phương án hợp lý hơn cả”, Gorenburg cho hay.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *